Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124

Những khối sưng ở cổ — hay còn gọi là hạch — thường khiến nhiều người lo lắng mỗi khi chạm vào hoặc nhìn trong gương. Thực tế, hạch có thể phản ánh nhiều nguyên nhân khác nhau: từ viêm nhiễm thông thường đến những vấn đề cần theo dõi kỹ hơn. Bài viết này sẽ cùng bạn giải đáp những thắc mắc phổ biến: hạch ở cổ có nguy hiểm không, khi nào cần lo lắng nếu hạch tồn tại lâu mà không đau, sự khác biệt giữa hạch bên phải và bên trái, các vị trí dưới cằm hay vùng họng, và khi nào nên đi khám. Đọc tiếp để hiểu rõ hơn và bớt lo lắng.
Nếu bạn thấy nổi hạch ở cổ và chạm vào đau, đừng quá lo lắng. Thường là phản ứng với nhiễm trùng như viêm amidan, viêm họng hay nhiệt miệng. Hạch đau thường nghĩa là chúng đang hoạt động để chống lại vi khuẩn hoặc virus.
Trong hầu hết các trường hợp, hạch ở cổ là lành tính và không nguy hiểm, có thể tự hết khi tình trạng viêm cải thiện. Tuy nhiên cần theo dõi khoảng 2–4 tuần. Nếu hạch tồn tại lâu, sưng to dần hoặc có dấu hiệu khác bất thường thì cần đi khám để loại trừ bệnh lý nghiêm trọng.
Bạn nên đi khám nếu hạch cứng, không di chuyển khi ấn, to dần, xuất hiện kèm sốt cao, giảm cân, đổ mồ hôi đêm hoặc gây khó nuốt, khó thở. Bác sĩ sẽ khám, hỏi bệnh và nếu cần sẽ làm xét nghiệm hình ảnh hoặc sinh thiết. Giữ bình tĩnh và theo dõi, đừng ngại đi khám sớm.

Khi bạn phát hiện nổi hạch ở cổ lâu ngày không đau hoặc chỉ hơi đau, đừng chủ quan — nên đến thăm khám ở cơ sở y tế uy tín để được đánh giá sớm. Bác sĩ sẽ khám, chỉ định siêu âm hoặc nội soi tai mũi họng nếu cần, bởi nguyên nhân có thể rất khác nhau và cần loại trừ những điều đáng lo.
Nguyên nhân thường gặp gồm viêm mũi xoang, viêm họng, viêm amidan, viêm tuyến nước bọt hoặc nhiễm trùng răng, do vi khuẩn (kể cả tụ cầu vàng), virus hoặc nấm, ký sinh trùng. Một số trường hợp ít gặp hơn như sarcoidosis hoặc phình tuyến giáp cũng có thể gây sưng. Hạch lành tính thường nhỏ (<1 cm), mềm, di động, tiến triển chậm và ít khi đau — đó là dấu hiệu cơ thể đang chống lại nhiễm trùng.
Nếu con bạn hay sờ nắn, gãi vì tự ti hay khó chịu, cha mẹ nên khuyên nhẹ nhàng và đưa bé đi khám để an tâm. Lưu ý, sưng kéo dài, không đau ở một hoặc nhiều hạch cổ cũng có thể là dấu hiệu ung thư hạch, nên cần làm các xét nghiệm chuyên sâu để chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nổi hạch ở cổ bên phải có thể khiến bạn lo lắng vì đôi khi là dấu hiệu của những bệnh nghiêm trọng như ung thư hạch, ung thư vòm họng hoặc ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, hạch sưng lên chỉ là phản ứng của cơ thể với một vấn đề khác chứ không phải ung thư.
Nếu chạm vào thấy đau thì thường là do nhiễm trùng: viêm amidan, viêm họng, nhiệt miệng, sâu răng hoặc viêm tuyến nước bọt. Những trường hợp này thường dễ điều trị bằng thuốc, chăm sóc răng miệng và nghỉ ngơi, hạch thường nhỏ dần khi bệnh chính khỏi.
Hạch bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch, giúp bắt và tiêu diệt mầm bệnh. Hầu hết hạch sưng là lành tính, nhưng một số bệnh lý huyết học như bạch cầu cấp hoặc mạn có thể gây hạch to, xuất hiện nhiều nơi hoặc kèm triệu chứng toàn thân, nên cần lưu ý.
Bạn nên đi khám nếu hạch tồn tại lâu, to lên nhanh, cứng hoặc cố định, không đau nhưng kèm sốt kéo dài, sụt cân hay đổ mồ hôi ban đêm. Đừng quá hoảng — nhiều trường hợp điều trị được nếu được khám và xử trí kịp thời.

Nổi hạch ở cổ bên trái thường là phản ứng của hệ miễn dịch khi có nhiễm trùng vùng đầu‑mặt‑cổ, như viêm họng, amidan, sâu răng hay viêm xoang. Đa số là lành tính, nhưng đôi khi hạch cũng có thể liên quan đến các bệnh nặng hơn như lao hạch, lymphoma, ung thư tuyến giáp, ung thư vòm họng hoặc di căn.
Nếu hạch sưng và đau khi chạm thì thường do nhiễm trùng cấp tính; còn hạch không đau, cứng, dính với nhau hoặc thành chuỗi và tồn tại lâu là dấu hiệu cần lưu ý vì có thể là lao hạch hoặc khối ác tính. Ở trẻ em, nguyên nhân phổ biến hơn là nhiễm trùng hô hấp do virus hoặc vi khuẩn.
Không nên quá hoảng sợ nhưng cũng không chủ quan. Nếu hạch kéo dài hơn hai tuần, to dần, cứng, cố định hoặc kèm sốt kéo dài, sút cân, ra mồ hôi ban đêm thì nên đi khám bác sĩ. Bác sĩ sẽ khám, chỉ định siêu âm, xét nghiệm máu và nếu cần sinh thiết để xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.

Chào bạn, nổi hạch ở cổ bên trái khá phổ biến và thường là phản ứng bình thường khi cơ thể chống lại nhiễm trùng hoặc viêm ở vùng đầu–cổ, như viêm mũi xoang, viêm amidan, viêm họng, viêm tuyến nước bọt hay sâu răng. Ở trẻ em hay do nhiễm trùng hô hấp; hạch thường nhỏ, mềm và di động.
Tuy nhiên, đôi khi hạch không đau mà tồn tại lâu ngày cần thận trọng vì có thể do những bệnh nghiêm trọng hơn như ung thư vòm họng, ung thư tuyến giáp, lymphoma hoặc di căn từ cơ quan khác. Hạch ác tính thường cứng, cố định, lớn dần và thường không kèm đau nhiều.
Bạn có thể chườm lạnh hoặc ấm khoảng 15 phút, uống nhiều nước và nghỉ ngơi để cơ thể hồi phục. Nếu hạch kéo dài hơn hai tuần, to lên, cứng, cố định, hoặc kèm sút cân, ra mồ hôi ban đêm, sốt kéo dài hay khó nuốt/khó thở, nên đi khám để bác sĩ đánh giá, làm xét nghiệm hoặc sinh thiết khi cần.

Nổi hạch dưới cằm bên phải thường là phản ứng bình thường khi cơ thể bị nhiễm trùng. Hạch bạch huyết có khắp cơ thể, tụ thành cụm ở cổ, nách hay bẹn, bạn thường thấy như những cục nhỏ bằng hạt đậu. Nếu hạch nhỏ, mềm và biến mất sau vài ngày thì thường không đáng lo.
Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp cần cảnh giác. Hạch của bệnh Hodgkin thường nổi to, cứng như đá và không đau, hay xuất hiện từ vùng thượng đòn rồi lan lên cổ và sang nách. Nổi hạch dưới hàm cũng có thể do viêm amidan, răng nhiễm trùng, cúm, nhiễm virus/vi khuẩn hoặc trong một số trường hợp là bệnh lý nghiêm trọng như ung thư vòm họng.
Vì vậy nếu hạch sưng to, cứng, cố định, không giảm hoặc kèm sốt cao, sụt cân, ra mồ hôi đêm, bạn nên đi khám sớm để được xét nghiệm, chụp chiếu hoặc sinh thiết khi cần. Đa phần là lành tính và sẽ hết khi nguyên nhân được điều trị, nhưng khám kịp thời giúp yên tâm và xử trí đúng.

Nổi hạch dưới cằm bên trái thường là phản ứng bình thường của cơ thể, chủ yếu do nhiễm trùng. Hạch này là hàng rào bảo vệ chống lại tác nhân từ đường mũi miệng nên hay to khi bạn bị viêm họng, viêm amidan, cảm cúm, viêm tai giữa hoặc các vấn đề răng miệng như sâu răng, áp xe. Nếu nguyên nhân được điều trị, hạch thường tự nhỏ lại.
Có vài điểm cần lưu ý: hạch Hodgkin thường to, cứng như đá và không đau; hạch ác tính có thể xuất hiện ở thượng đòn trái rồi lan lên cổ và nách. Vị trí hạch dưới cằm gồm IA (trong khoảng trước cơ nhị thân và xương móng) và IB (dưới hàm). Nếu bạn thấy hạch nhỏ, không đau và trẻ em dưới 1,2 cm không kèm triệu chứng thì thường không đáng lo.
Bạn nên đi khám nếu hạch to dần, cứng, cố định, không đau, kèm sốt kéo dài, ra mồ hôi đêm, sụt cân, hoặc tồn tại hơn 2–3 tuần. Bác sĩ hoặc nha sĩ sẽ kiểm tra, xử lý nhiễm trùng nếu có, và chỉ định xét nghiệm, siêu âm hoặc sinh thiết khi cần. Đừng hoảng—nhiều trường hợp lành tính nhưng kiểm tra sớm sẽ an tâm hơn.

Kết lại, hạch cổ là hiện tượng khá phổ biến: nhiều trường hợp do nhiễm trùng hoặc viêm nên thường là lành tính và tự khỏi, nhưng cũng có lúc cần được chẩn đoán kỹ. Dù nổi ở bên phải, bên trái, dưới cằm hay vùng họng, điều quan trọng là theo dõi kích thước, tính chất (mềm hay cứng, di động hay cố định) và các triệu chứng kèm theo như sốt, đau nhiều, khó nuốt, sụt cân. Nếu hạch to nhanh, dai dẳng hơn vài tuần hoặc có dấu hiệu bất thường, đừng chần chừ đi khám để được siêu âm, xét nghiệm hay sinh thiết khi cần. Bình tĩnh nhưng chủ động chăm sóc sức khỏe mình.